فقدان بخشى از منابع حديث و سيره و سنّت ، جعل حديث و نشر اسرائيليات ، تحريف تاريخ و شخصيت‌ها ، جمود فكرى و قشرىگرى ، نفوذ فرهنگ‌هاى بيگانه و پيدايش رگه‌هاى التقاط ، نحله‌سازى مسلمانان و فرقه‌سازى استعمارگران ، مهجور شدن وحى از صحنه‌ى زندگى اجتماعى و حيات سياسى ، ترويج اسلام‌شناسىهاى مسموم و مغرضانه مانند سناريوى استشراق ، تك بعدى ديدن دين و . . . همگى به نوعى در تحديد خلوص اسلام نقش داشته‌اند . « 1 » همچنان‌كه امام خمينى رحمه اللّه فرمودند اگر نبود مجاهدت‌هاى علمى استخوان‌سوز و طاقت فرساى علماى عظام - يعنى فقيهان و اسلام‌شناسان ژرف انديش و جامع‌نگر - معلوم نبود امروز چه چيزى را به جاى اسلام به خورد توده‌هاى مسلمان مىدادند . ولى با اين وصف ، رسوباتى از آن همه جريان ناسالم و انحرافى خواه‌ناخواه در ذهنيت جامعه‌ى اسلامى ته‌نشين خواهد شد . وظيفه‌ى فرد منتظر و جامعه‌ى منتظران در عصر غيبت ، به‌ويژه در دوره‌ى حاضر - كه با تداوم و تورم نظريه‌پردازى و مطالعات نظرى در حوزه‌ى دين‌پژوهى ، فلسفه‌هاى مطلق و مضاف و عرصه‌ى وسيع علوم انسانى ، روند برداشت‌هاى ناصواب از دين پيچيده‌تر است - اين است كه اسلام ناب را از سرچشمه‌هاى اصيل آن دريافت دارند . بايد توجه داشت كه دفترچه‌ى راهنماى اسلام كه صراط مستقيم دستيابى به سعادت را به مؤمنان نشان مىدهد ، امروزه نسخه بدل‌هاى فراوان به ظاهر مشابه ، امّا گمراه‌كننده‌اى دارد كه سعادت مىنمايند ، ولى شقاوت مىفروشند . امام مهدى عليه السّلام نه تنها يك انقلابى و رهبر سترگ سياسى - اجتماعى است كه عدالت اجتماعى - اين آرمان همه‌ى رسولان الهى - را در گستره‌ى جامعه بشرى محقق خواهد ساخت ، بلكه يك مصلح بزرگ دينى است . « 2 » او بساط همه‌ى دين‌فروشان و بدعت‌گذاران و التقاطيان و متحجرّان را برخواهد چيد و مردمان را به سوى ابعاد ناشناخته و متروك دين ، هدايت خواهد كرد . « 3 » قيام او نهضت عظيم احياى تفكر و حيات دينى است « 4 » و در زمينه‌ى

--> ( 1 ) . ر . ك : علل انحطاط مسلمين / مرتضى مطهرى ؛ احياى فكر دينى در اسلام / اقبال لاهورى ؛ و همچنين مجموعه‌ى مقالات اولين و دومين كنگره‌ى « امام خمينى ( ره ) و احياء تفكر دينى » كه در قالب چهار مجلد از سوى دفتر تنظيم و نشر آثار امام خمينى انتشار يافته است . ( 2 ) . ينابيع المودّة / قندوزى حنفى / چاپ استامبول / ص 445 ؛ فرحة الغرى / سيد بن طاووس / حديث از امام على عليه السّلام به نقل از : إثبات الهداة / ج 3 / ص 560 . ( 3 ) . مصابيح الأنوار فى حلّ مشكلات الأخبار / سيد عبد الله شبّر / ج 2 / ص 241 حديث از امام صادق عليه السّلام به نقل از : الغيبة شيخ طوسى ؛ الارشاد / ج 2 / ص 383 / چاپ آل البيت ( حديث از امام صادق عليه السّلام ) ؛ إعلام الورى / طبرسى / ص 431 ؛ بحار الأنوار / ج 52 / ص 337 . ( 4 ) . الغيبة / نعمانى به نقل از منتخب الأثر / لطف الله صافى / باب چهل و يكم / ص 305 / ح 1 و 2 ( احاديث از امام صادق و امام باقر عليهما السّلام ) ؛ ينابيع المودّة / قندوزى / ص 406 ( حديث از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم ) ؛ الإرشاد / ج 2 / ص 384 و بحار الأنوار / ج 52 / ص 338 ( حديث از امام صادق عليه السّلام ) .